İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD'nin Tahran'ın koşullarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın iki gün içinde yeniden açılabileceğini ve müzakerelerin ardından yeniden başlayabileceğini açıkladı. Arakçi'nin 1 ve 2 Kasım 2026'daki açıklamaları, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda süren dolaylı temasların sürdüğü bir dönemde geldi.
Yedi Günlük Plan İki Güne İndirildi
Arakçi, daha önce yedi gün olarak öngörülen takvimin iki güne kısaltıldığını belirtti. Bakanın İran resmi haber ajansı IRNA'ya yaptığı açıklamaya göre yeni çerçevede ilk gün ABD'nin adım atması, ikinci gün ise boğazın açılması öngörülüyor. Arakçi, "ABD koşullarımızı kabul ederse Hürmüz Boğazı açılacak ve müzakereler yeniden başlayacak" dedi.
İranlı yetkililerin açıklamalarına göre Tahran'ın koşulları arasında şunlar bulunuyor:
- İran ile Umman arasında belirlenen yeni gemi geçiş güzergâhına uyulması
- Alternatif güney güzergâhlarının kapatılması
- Farklı ülkelerde dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması
- İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması ve petrol satışına ilişkin yaptırımlarda muafiyet tanınması
Arakçi, ABD yönetiminin "daha geniş bir diyalog" yönündeki girişimini olumlu bir adım olarak nitelendirdi, ancak İran'ın ABD'li yetkililerle doğrudan görüşme planı bulunmadığını söyledi. İran'ın güvenlik alanındaki üst düzey yetkililerinden Muhsin Rızai de ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ten bir mektup aldığını ve mektubun tonunun "tamamen değiştiğini" ifade etti.
Doha'da Temaslar, Tahran'dan Uyarı
İranlı müzakere heyeti hafta sonu Katar'ın başkenti Doha'da arabulucularla görüştü. Şubat sonundan bu yana ABD ile İran arasında başlıca arabulucu rolünü Katar ve Pakistan üstleniyor; taraflar arasındaki mesajlar bu ülkeler aracılığıyla iletiliyor.
Diplomatik temaslar sürerken İran'dan sert uyarılar da geldi. İran Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, 1 Kasım'da üst düzey komutanlarla yaptığı görüşmenin ardından her türlü tehdide "anında, etkili ve coğrafi sınır tanımayan" bir karşılık verileceğini açıkladı. Arakçi de silahlı kuvvetlerin "en yüksek hazırlık seviyesinde" olduğunu belirtti.
Hürmüz Neden Önemli?
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri. Şubat 2026 sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmanın ardından İran boğazdaki gemi trafiğinin büyük bölümünü durdurmuş, ABD ise İran bağlantılı gemilere ve limanlara yönelik abluka uygulamaya başlamıştı.
Boğazdaki geçişlerin aksaması, petrol fiyatlarının yıl boyunca dalgalı seyretmesinin başlıca nedenlerinden biri oldu. Enerji piyasaları, müzakerelere ilişkin her açıklamayı yakından izliyor. Boğazın yeniden açılması, enerji ithalatçısı ülkeler açısından akaryakıt ve enerji maliyetleri üzerindeki baskının hafiflemesi anlamına gelebilir.
Türkiye'nin sürece ilişkin önceki değerlendirmeleri için Burhanettin Duran'ın geçici ateşkese ilişkin açıklaması haberimize, bölgedeki diğer gelişmeler için Dünya haberleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kaynak: İran Dışişleri Bakanlığı (Abbas Arakçi açıklaması)
Bu haber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editörlerimiz tarafından kontrol edilmiştir. Politikamız
