Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan ortak savunma anlaşmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, 27 Ekim 2026 Salı günü TBMM Dışişleri Komisyonu'nda kabul edildi. AK Parti Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplanan komisyonda teklif AK Parti, MHP ve CHP üyelerinin oylarıyla kabul edilirken İYİ Parti, DEM Parti ve Yeni Parti üyeleri ret oyu kullandı. Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu'nda da kabul edilmesi gerekiyor.
Anlaşma Neleri Öngörüyor?
16 maddeden oluşan anlaşma, taraflardan herhangi birine dışarıdan yöneltilecek silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılacağı ilkesine dayanıyor. Metin, Birleşmiş Milletler Şartı'nın meşru müdafaayı düzenleyen 51. maddesine atıf yapıyor. Anlaşmanın başlıca başlıkları şöyle:
- Ortak tatbikat, eğitim ve personel değişimini kapsayan askeri iş birliği,
- Savunma sanayiinde teknoloji transferi, ortak araştırma-geliştirme ve ortak üretim,
- Terörle mücadelede koordinasyon ve güvenlik alanında bilgi paylaşımı,
- Barış ve savaş dönemlerinde lojistik destek ile askeri malzeme ve teçhizat temini,
- Dışişleri ve savunma bakanları ile askeri yetkililerden oluşacak bir komite aracılığıyla uygulamanın takibi.
Anlaşmaya göre taraflar ilk 10 yıl içinde anlaşmadan çekilemiyor. Yeni ülkelerin katılımı ise üç tarafın oy birliğiyle onayına bağlı tutuluyor.
Hükümet ve Muhalefetin Değerlendirmeleri
Komisyonda hükümet adına konuşan Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını, egemenliğe ve uluslararası hukuka saygı gösteren bölge ülkelerine açık olduğunu söyledi. Gümrükçü, 10 yıllık sürenin gerekçesini açıklarken Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve NATO'ya ilişkin düzenlemeler gibi uluslararası anlaşmaları örnek gösterdi. Komisyondaki görüşmelerde, anlaşma çerçevesinde Yemen'e asker gönderilmesinin şu aşamada planlanmadığı da ifade edildi.
Ret oyu kullanan muhalefet milletvekilleri ise anlaşmanın Türkiye'yi bölgesel çatışmalara, özellikle Yemen'deki duruma dahil edebileceği, 10 yıllık çekilme yasağının gelecekteki hükümetleri bağlayacağı ve olası bir asker konuşlandırması için ayrıca Meclis izni gerekip gerekmediği konularında itirazlarını dile getirdi. Muhalefet sıralarından ayrıca anlaşmanın savunma kazanımlarının ekonomik beklentilerle birlikte daha açık biçimde ortaya konması gerektiği yönünde görüşler de ifade edildi.
Onay Süreci Nasıl İşleyecek?
Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca yabancı devletlerle yapılan antlaşmaların onaylanması, TBMM'nin bunu bir kanunla uygun bulmasına bağlı. Bu nedenle komisyondan geçen teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu'nda görüşülüp kabul edilmesi gerekiyor.
Teklifin Genel Kurul'da kabul edilmesi ve kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından Cumhurbaşkanı onayıyla Türkiye açısından onay süreci tamamlanmış olacak. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için diğer iki ülkenin de kendi iç onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor.
Meclis gündemine ilişkin diğer haberler için Gündem sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak: TBMM Dışişleri Komisyonu
Bu haber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editörlerimiz tarafından kontrol edilmiştir. Politikamız
