ABD Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), yaklaşık 22 yıldır görev yapan Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin kontrolsüz biçimde atmosfere girmesinin beklendiğini açıkladı. NASA'nın 2 Kasım 2026'da yayımladığı güncellemeye göre uydunun 4 Kasım Çarşamba günü, ABD Doğu saatiyle 03.30 civarında (TSİ 11.30) atmosfere girmesi öngörülüyor; bu tahminin artı eksi 11 saatlik bir belirsizlik payı bulunuyor.
Parçaların Büyük Bölümü Yanacak
Yaklaşık 1,5 ton ağırlığındaki gözlemevinin büyük kısmının atmosferden geçerken yanması bekleniyor. Ancak NASA, bazı bileşenlerin yeniden girişe dayanabileceğini belirtiyor. Bu parçalar arasında uydunun içindeki yoğun tungsten kalkanların bulunması olası görülüyor.
Swift'in yörünge eğiminin düşük olması nedeniyle olası enkaz parçalarının düşebileceği alan, 20,6 derece kuzey ve 20,6 derece güney enlemleri arasıyla sınırlı. Türkiye bu kuşağın oldukça kuzeyinde kalıyor. NASA'nın hesaplamasına göre düşen parçaların herhangi bir kişiye zarar verme olasılığı yaklaşık 2 bin 100'de 1. Uzmanlar, bu kuşağın büyük bölümünü okyanuslar oluşturduğu için parçaların büyük olasılıkla denize ya da ıssız bölgelere düşeceğini belirtiyor.
Kurtarma Görevi Başarısız Oldu
Kasım 2004'te fırlatılan Swift, başlangıçta yalnızca iki yıllık bir görev için tasarlanmıştı. Ancak gözlemevi, tasarım ömrünün çok ötesine geçerek 22 yılı aşkın süre bilimsel gözlem yaptı. Son yıllarda Güneş aktivitesinin artması, Dünya'nın üst atmosferini genişleterek uydu üzerindeki sürtünmeyi artırdı ve yörüngenin beklenenden hızlı alçalmasına yol açtı.
NASA, gözlemevini daha yüksek ve güvenli bir yörüngeye taşımak için ticari bir kurtarma girişimi başlatmış, bu amaçla Katalyst Space şirketiyle yaklaşık 30 milyon dolarlık bir sözleşme imzalamıştı. Ancak şirketin LINK adlı aracı fırlatıldıktan sonra yönelim kontrol sisteminde ciddi sorunlar yaşadı. NASA ve Katalyst, aracın Swift'e güvenli biçimde kenetlenip onu yükseltmesinin mümkün olmadığı sonucuna vararak girişimi iptal etti. Gözlemevinin görev operasyonları da atmosfere giriş öncesinde sona erdirildi.
Gama Işını Patlamalarının Avcısı
Adını 2017'de hayatını kaybeden NASA astrofizikçisi Neil Gehrels'ten alan Swift, evrendeki en güçlü patlamalar olan gama ışını patlamalarını saniyeler içinde tespit edip hızla o yöne dönebilme yeteneğiyle öne çıktı. NASA'ya göre gözlemevi, süper kütleli kara deliklerle beslenen aktif galaksilerden yıldız patlamalarına, X ışını parlamaları yaşayan yıldızlardan kuyruklu yıldızlar ve asteroitlere kadar çok sayıda gök cismini inceledi.
Atmosfere girişe ilişkin tahminlerin, üst atmosferin yoğunluğundaki değişkenlik nedeniyle son saatlere kadar değişebileceği belirtiliyor. NASA'nın güncel açıklamalarına kurumun Swift blog sayfasından ulaşılabiliyor. Bilim ve teknoloji alanındaki diğer gelişmeler için Teknoloji haberleri sayfamızı takip edebilirsiniz.
Kaynak: NASA
Bu haber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editörlerimiz tarafından kontrol edilmiştir. Politikamız
